Tranter ils pezs e la renta

Da Sibylle Pfiffner

Insanua, tranter ils pezs e la renta sa chatta la bella vegliadetgna da 18 onns. Cun 18 n’èn ins betg vegl, ma era betg pli uschè giuven. Plain schlantsch van ins tras il mund, emprenda d’enconuscher la vita e l’amur, entaupa il bel, il bun e la vardad. Ma sasez n’han ins anc betg chattà cun 18. Quai è la pli gronda sfida en la vita.
Finalmain 18! Plain desideri spetgan numerus giuvenils sin quest di. D’in di a l’auter tutgan els tar ils creschids. Tgi sa lascha embarassar in pau da la purschida da plaschairs, dals chastis, da las empermischuns e pussaivladads, e tgi na sa lascha insumma betg impedir da scumonds, reglas e normas. Cun 18 onns pon ins finalmain surpigliar atgna responsabladad. Era sch’ins passa ina giada u l’autra en la buglia, pon ins sa sentir bain. Il pass a la maiorennitad na signifitgescha nagut auter che da realisar ils agens siemis. La lubientscha da manischar, l’atgna abitaziun e la fin da l’emprendissadi èn palpabels ed il temp da bajegiar chamonas e giugar cun poppas è passà. 
„Cura vegns a chasa? Nua e cun tgi vas en sortida? Quai n’astgas ti betg far!“ Ils pleds dals geniturs èn danvanz. „Jau sun maioren. Jau astg suttascriver mias absenzas, jau decid cura che jau fatsch tge“. Esser creschì na vul betg dir esser madir. Schegea ch’ins ha il sentiment da pudair midar l’entir mund e decider per l’avegnir, è la vegliadetgna da 18 onns pli datiers dals pezs che da la pensiun. „Jau t’am. Jau na poss betg m’imaginar ina vita senza tai. Ti es la meglra...“ Tut quests pleds ston esser in’illusiun. A mai èsi ì tuttina cun 18. Intgins onns pli tard (jau na tradesch betg quants), sai jau tge che amar signifitgescha, tge persuna che jau dovrel da mia vart e tgi ch’è pertge il meglier. Cun 18 crain ins da savair tge ch’ins vul en la vita e gnanc in decenni pli tard èn ins persvas da quai ch’ins vul. Quai daventa mia sventira. El m’ama, jau al hai fitg gugent. Il desideri è in’autra dimensiun. Festas sturnas ed il temp da siglir sur saivs tutgan tar il passà. Cun 18 para la vita dad esser in labirint – sche betg questa via, lura in’autra. Pli tard chatt’ins pli gugent gia a partir da l’entschatta la via directa. Ussa è pli tard. Jau na sun betg pli 18. Jau m’orientesch autramain e nossas finamiras sa differenzieschan. Donn...