Plattas grischunas per il plaz avant la chasa federala
Finalmain ina plazza digna avant in edifizi simbolic 

Da Lucas Deplazes / ANR 

Dapi la stad passada èn diversas firmas vidlonder da renovar il plaz avant la chasa federala e cuvrir quel cun plattas da gneis da Val S. Pieder. La «Gruppa d’art e cultura» da l’Uniun grischuna da Berna ha laschà infurmar ils responsabels davart las lavurs e l’avertura da la nova plazza. Cun passa 70 participants è l’interess stà remartgabel. Las emprimas plattas da gneis èn gia sin il plaz e fan buna parita. Ma ellas èn anc plazzadas be provisoricamain. La tschentada dal crap da fundament è previsa ils 24 da matg. L’avertura uffiziala cun l’absoluziun politica è fixada sin il prim d’avust 2004. Dapi quasi in onn èn las lavurs da transfurmaziun 
fitg intensivas, ed ins vesa ussa las novas conturas. Il parcadi avant la chasa federala svanescha per adina e la pli impurtanta plazza da la Svizra avant la chasa federala survegn finalmain ina apparientscha digna da sia funcziun. L'edifizi dal parlament federal e da la regenza è in monument architectonic cun ina gronda valur simbolica. Avant in tal bajetg tutga era ina plazza che sa cumporta cun la muntada e la funcziun da la chasa federala. 

Il crap grischun è ì cun la plima 
Ditg e lung èn criticas, propostas ed ideas vegnidas formuladas, examinadas e refusadas. Suenter onns ed onns han ins chattà la storta ed approvà in project che ha persvas ils blers «cuschiniers». 
Questa renovaziun prevesa ina simpla cuvrida da la plazza cun plattas, senza monuments e firlefanzas. Dal fund cuchegian or 26 ejecturs che signifitgeschan ils 26 chantuns e lubeschan sco funtauna siglienta divers gieus d’aua ensemen cun glischs en colurs. L’emprim è stà selecziunà in granit bernais, chavà or dal tunnel dal Lötschberg. Ma quel n’è betg stà dir avunda. La finala han ils experts chattà il crap grischun, l'enconuschent gneis da Val S. Pieder. Quel saja sis giadas pli ferm che betun e dettia a la plazza federala vairamain in fundament stabil, solid e persistent sco quai ch’i descha. Il crap natiral grischun cun sia structura viva e clera sa cumportia bain cun ils edifizis monumentals vischins (Banca naziunala, Banca chantunala, Banca Valiant e Café federal) e dettia a la plazza in’atgna identitad, han ils experts punctuà. 

Grond interess dals Grischuns 
La «Gruppa d’art e cultura» da l’Uniun grischuna da Berna ha envidà ses commembers ad ina visita ed infurmaziun da la nova plazza. E quai è sa mussà sco grond hit. Ricco Bergamin, il president da la gruppa, ha gì plaschair da preschentar als responsabels per la construcziun da la nova plazza ils passa 70 Grischuns e Grischunas. En quatter gruppas han ils visitaders retschavì infurmaziuns d’emprim maun davart il project, las lavurs da construcziun, las scuvertas archeologicas ed ils indrizs da la nova plazza. Dals custs da total 8 mil-liuns francs surpiglia la confederaziun 2,3 milliuns. La citad da Berna sa participescha cun var 4 milliuns francs. Las assicuranzas «Mobiliar», domiciliadas a Berna, han fatg in regal da giubileum da 1,7 milliuns francs a la plazza federala. 
En l’avegnir na datti nagins plazs da parcar pli. La plazza resta da princip vida, ella stat dentant a disposiziun per sentupadas, demonstraziuns e manifestaziuns. Ina part è reservada per l’enconuschent martgà da products agrars il mardi e la sonda. 
Cun bels maletgs da la cuntrada e da la chava da crappa ha Pius Truffer preschentà sia interpresa da famiglia a Val S. Pieder che ha retschavì l’incarica da furnir las plattas da gneis per embellir la plazza federala.