“En lingia directa” – in nov med per emprender rumantsch

(LR/GPG) 

Suenter bundant 6 onns lavur po la Lia rumantscha preschentar la versiun cumpletta dal med d’instrucziun per emprender rumantsch “En lingia directa”. El ha duas parts ed exista en ils idioms vallader, puter, sursilvan e surmiran. Las lecziuns 1–5 èn er disponiblas en sutsilvan. Ulteriuras tschintg lecziuns en sutsilvan èn en elavuraziun. La structura dal med permetta in’acquisiziun dal rumantsch en maniera communicativ-situativa e metodic-structurala. 

La basa d’elavuraziun
Sco basa per il nov med ha servì la versiun originala taliana “Linea diretta” da la chasa editura Hueber. Quel med d’instrucziun talian ha ina buna reputaziun e vegn duvrà cun success en scolas medias e per la scolaziun da creschids. L’anteriur rectur da la scola chantunala e magister da rumantsch, talian e franzos, dr. Jachen Curdin Arquint, ha adattà la versiun taliana ad ina versiun da basa valladra. Quella ha lura servì per l’elavuraziun da las ulteriuras versiuns rumantschas. L’adattaziun d’in med en in’autra lingua munta d’ina vart da resguardar las structuras e la metoda, da l’autra vart da transfurmar quellas parts ch’ins pudess numnar l’aculturaziun a l’ambient cultural linguistic da la lingua ch’ins vul emprender.

La structura da “En lingia directa”
Il med d’instrucziun ha duas parts. L’emprima part cuntegna las lecziuns 1–10, la segunda las lecziuns 11–20 per la versiun valladra e putera, resp. 11–19 per las versiuns sursilvana e surmirana. Mintga part consista da trais elements: in cudesch principal cun lecturas, dialogs, exercizis per la lavur en classa e cun registers da pleds, in tenor lecziuns ed in alfabetic. In disc cumpact cuntegna ils texts auditivs per mintga lecziun cun ils singuls dialogs ed ils dictats. Il disc cumpact garantescha ensemen cun magistras e magisters ed oravant tut ad autodidacts ina pronunzia autentica dal rumantsch. Il cudesch d’exercizis cuntegna lecturas ed exercizis supplementars per approfundar las enconuschientschas acquistadas e las parts grammaticalas da mintga lecziun.

La metoda
“En lingia directa” preschenta ina metoda d’emprender ina lingua da maniera communicativsituativa. Lecturas, dialogs ed exercizis mettan scolaras e scolars en situaziuns da communicaziun concretas dal mintgadi. Els vegnan animads da leger, discurrer, da raquintar e da scriver. Las parts grammaticalas dal cudesch d’exercizi garanteschan era ina conuschientscha da las structuras dal rumantsch e san far in bun servetsch sco part da consultaziun. Pia da princip ina metoda communicativ-situativa moderada cun il sustegn structural-analitic che fa in bun servetsch per tut ils basegns d’acquisiziun d’ina lingua estra.

Il public en mira
Cun la metoda applitgada è “En lingia directa” in med d’instrucziun che sa vegnir duvrà en differentas situaziuns d’emprender. Il public principal vegnan bain ad esser quellas persunas che frequentan curs d’integraziun linguistica en las differentas regiuns rumantschas. Il med serva dentant era a persunas che vulan emprender rumantsch da maniera autodidactica. Era las scolas medias san duvrar “En lingia directa” per scolaras e scolars che elegian rumantsch sco segunda u terza lingua. Per ils curs intensivs da stad en las differentas regiuns rumantschas porscha il med d’instrucziun material varià ed adattà per ina metoda d’instrucziun intensiva. L’intenziun primara è stada dad elavurar in curs per in public eterogen cun fitg differents basegns da material d’emprender. Il cudesch principal ed il cudesch d’exercizis furman da princip in’unitad, oravant tut perquai che la part grammaticala structurala è integrada en il cudesch d’exercizis. Il disc cumpact è ina part supplementara, previsa en emprima lingia per magistras e magisters da curs ed autodidacts, ma era per scolaras e scolars che vulan approfundar la pronunzia a chasa. 

“En lingia directa” sa vegnir retratg tar la Lia rumantscha, Via da la Plessur 47, 7000 Cuira e tar tut las librarias che vendan cudeschs rumantschs. Il cudesch principal 1 resp. 2 custa mintgamai 22.00, il cudesch d’exercizis 16.50 ed il disc cumpact per mintga part 19.50.