Da la furtga al computer 
Ina publicaziun davart 150 onns Uniun purila grischuna 

(anr/gc) L’agricultura grischuna en l’ensaina da la midada! Sut quest motto han ils responsabels da l’Uniun purila grischuna (UPG) preschentà ier a Cuira la publicaziun giubilara per ils 150 onns da l’Uniun. Sut il titel «Furtga (da fain) & computer» ha in team redacziunal – cun sustegn da plirAs collavuraturAs – edì ina scrittira plaschaivla ed infurmativa davart il svilup da l’agricultura grischuna. I na vegn betg dà sulet in sguard enavos, mabain oravant tut enavant ed uschia situà vastamain l’agricultura grischuna sut divers aspects. 

Producir cun resguardar l’ecologia 
Il secretari da l’UPG, Hansueli Lareida, ha pudì beneventar numerus represchentants dals meds da massa. La publicaziun giubilara è vegnida concepida dad el, Werner Catrina, Curdin Foppa e Ruedi Wenger. Las bleras fotos èn da Romano Pedetti e la Südostschweiz Print SA ha furmà e squitschà l’ovra. 
Tenor il president da l’UPG, cuss. naz. Walter Decurtins, ha l’agricultura grischuna fatg atras il davos tschientaner e mez ina midada immensa. Oriundamain vivevan ins da l’atgna producziun. Alura han meds da transport (autos e viafier) purtà bunmartgads products per nus. Era el Grischun han ils purs fundà lur uniun per pudair represchentar meglier lur interess. In temp èsi stà in’agricultura planisada e segirada. La nova politica agrara ha dà dapli paisa a l’ecologia e la globalisaziun ha liberalisà la fiera agrara. Oz ha i num producir ecologicamain per cuntanscher la bainvulientscha dals pajataglias. Ils pajaments directs guliveschan las prestaziuns dal pur e segireschan sia existenza. Il cudesch per il giubileum fa attent a tut quai e furma uschia ina basa per la discussiun e la reclama (PR) per il puresser. 

En l’ensaina da la midada 
Sco quai ch’il manader da redacziun, Werner Catrina, d’origin in Grischun ed ussa sesent a Turitg, punctuescha, han el, ses team e tuts collavuraturs considerà la midada en l’agricultura sco devisa directiva tar lur contribuziuns. Ecologia e globalisaziun èn ils temas centrals. Els enrameschan tschintg chapitels. Tals tractan diversas opticas: co igl era ina giada en l’agricultura, natira e producziun effectueschan tensiun, schanzas e ristgas da fieras avertas, vita e lavur purila en diversas faschettas e la realitad d’antruras ed oz cun datas e fatgs. La quintessenza sa cloma: midada en l’agricultura è necessaria. Ella è sa resultada da: ecologia, tecnisaziun, cun trair meglier a niz ils meds da producziun e far buna reclama per questa. Ins haja bain constatà tar las retschertgas per questa publicaziun reservas tar ils purs, ma tant sco nagins lamentims. 
Quai ch’è sa midà dapi che la UPG exista è sortì concretamain da las tabellas che Urs Frey ha mussà ed èn era cuntegnidas en la publicaziun. Cun datas e fatgs è il svilup enorm da l’agricultura grischuna dapi 150 onns vegnì documentà. – Diversas puras e purs han collavurà, preschentond en il cudesch lur posiziun e persvasiun. Per questa gruppa han Sabina Stricker-Caviezel, Ardez, e Jon Largiadèr, Sta. Maria, discurrì. Tenor la pura da l’Engiadina bassa va i enavant be cun esser creativ, innovativ, flexibel e positiv. Per il pur da la Val Müstair fissi il grond giavisch ch’ils pretschs per products agrars curclassan ils custs e segirassan l’existenza. Ma quai na saja betg pussaivel. L’agid tras il maun public è perquai necessari. Tuttina restia dentant il grond plaschair da far il pur. 
La publicaziun giubilara vegn segir ad augmentar la chapientscha per l’agricultura e la simpatia vers il puresser.