Il Grischun sa prepara per il return dal luf-tscherver, il luf e da l’urs

(cc) La regenza ha prendì enconuschientscha dal rapport da la gruppa chantunala da lavur per ils gronds animals da rapina. Quest rapport descriva las strategias pussaivlas e las mesiras ch’èn da prender en vista al return dal luf-tscherver, il luf e da l’urs. La regenza resguarda il rapport sco ina basa impurtanta per ina moda da procedura che vul cuntanscher ina schliaziun en cas ch’ils gronds animals da rapina cumparan. Cun il return da las spezias d’animals da rapina protegidas luf-tscherver, luf ed urs èsi da far quint er en il chantun Grischun. Da quest fatg resultan numerus conflicts. Perquai èsi da sviluppar a temp strategias e soluziuns per ils conflicts previsibels. Questas strategias e soluziuns ston avair la finamira da crear in ambient positiv en il chantun Grischun per il return dals gronds animals da rapina. 

Il return dal luf-tscherver, il luf e da l’urs pretenda differentas strategias
En vista ad in return pussaivel dal luf-tscherver, il luf e da l’urs èn da prender en mira differentas strategias. En connex cun il luf-tscherver èsi da far quint a curta vista cun ina immigraziun d’animals singuls. Ina reintroducziun activa da quest giat da rapina en il Grischun na duai betg succeder per il mument. Ma a media vista na duai quella betg vegnir excludida, sche la confederaziun ha creà fin quella giada cundiziuns generalas ch’empermettan success. Sut questa premissa duai pudair viver a lunga vista ina populaziun da lufs-tscherver ch’è adattada al spazi da viver e ch’è autosuffizienta er en il chantun Grischun. Il luf e l’urs na vulan ins betg reintroducir. En cas d’ina immigraziun natirala duain il luf e l’urs pudair surviver en il Grischun. Cun questa decisiun vul il chantun gidar a stabilir e mantegnair en l’artg alpin populaziuns da lufs e dad urs ch’èn ablas da viver.

Las consequenzas per la chatscha e l’agricultura ston esser supportablas
Ils gronds animals da rapina chaschunan principalmain conflicts cun la chatscha e cun l’agricultura. Per schliar quests conflicts ston crear la confederaziun ed il chantun las cundiziuns generalas necessarias durant ils proxims onns. Per la chatscha èn d’examinar spezialmain las consequenzas da l’immigraziun dals gronds animals da rapina sin ils effectivs da selvaschina d’ungla e sin la chatscha. Questas consequenzas ston pudair vegnir reguladas dal chantun en il rom da la planisaziun da chatscha, uschia ch’ina utilisaziun adequata dals effectivs da selvaschina tras la chatscha resta garantida er en il futur. A lunga vista duai perquai esser pussaivla en il rom da la planisaziun da chatscha er ina chatscha persistenta da l’effectiv da lufs-tscherver. Per l’agricultura è relevanta surtut la dumonda da la prevenziun e da l’indemnisaziun dals donns da selvaschina. En in emprim pass duai vegnir eruida, en il rom da projects da pilot, l’efficacitad da las mesiras pussaivlas per prevegnir ils donns da selvaschina encunter animals da niz. A media vista vulan ins augmentar las tariffas da contribuziun da la confederaziun per la prevenziun e l’indemnisaziun dals donns da selvaschina e crear sistems da stimulaziun per tegnair muvel manidel a moda ch’i na dat betg conflicts. Inditgond las mesiras da defensiun imputablas duai dentant avair effect, en il senn d’ina perspectiva a lunga vista, il princip da l’atgna responsabladad dals proprietaris d’animals da niz. Ultra da quai duai vegnir delegada la cumpetenza da sajettar e tschiffar lufs-tscherver e lufs che fan donn da la confederaziun als chantuns. Sin plaun chantunal duai la finala succeder ina reordinaziun da las funtaunas finanzialas per indemnisar ils donns dals gronds animals da rapina luf-tscherver, luf ed urs. 

Lavur da publicitad è impurtanta per l’acceptanza
Per l’acceptanza dals gronds animals da rapina gioga la lavur da publicitad ina rolla impurtanta. Perquai duai ella vegnir concepida e realisada a moda professiunala. Ultra d’appellar a la publicitad generala èsi d’appellar spezialmain als purs, allevaturs da nursas ed als chatschaders, sco gruppa en mira. Ina ulteriura finamira da la lavur da publicitad sto esser quella da reducir la differenza tranter citad e champagna en la dumonda davart l’acceptanza dals gronds animals da rapina sco er da reducir ils pregiudizis vicendaivels.

La regenza resguarda il rapport sco positiv
En vista al return dals gronds animals da rapina resguarda la regenza il rapport da la gruppa chantunala da lavur per ils gronds animals da rapina sco ina basa impurtanta per ina procedura che vul cuntanscher ina schliaziun. Questas dumondas duain vegnir scleridas er en il futur en in vast rom ed integrond tut las organisaziuns e federaziuns decisivas. Per schliaziuns che laschan cuntanscher la finamira è necessaria ultra da quai ina stretga collavuraziun tranter la confederaziun ed il chantun. 

Infurmants:
– cusseglier guvernativ Stefan Engler, schef dal departament da construcziun, traffic e selvicultura, tel. 081 257 36 01
– Gion Cotti, servetsch giuridic dal departament da construcziun, traffic e selvicultura, tel. 081 257 36 13
– Hannes Jenny, biolog da selvaschina, inspecturat da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 93