Rumantsch goes internet
Sut il num http://www.rumantsch.ch installeschan la Lia rumantscha e la 
Pro Svizra rumantscha in server rumantsch.

Da Manfred Veraguth

Il pled internet, la rait mundiala da computer, è fitg actual ozendi. Bleras instituziuns sa stentan da sa preschentar cun ina uschenumnada homepage, pia cun ina pagina da chasa, sin l’internet. I dat er adina pli bleras homepages rumantschas. Per pudair installar ina homepage dovri in provider, quai vul dir ina interpresa che metta a disposiziun in tschert spazi sin la rait d’internet. Tals providers datti numerus e quai ha per consequenza che las paginas rumantschas èn sparpagliadas per la rait enturn. La tschertga da temas rumantschs è difficila e stentusa.
Pli simpel fiss, sch’i dess ina pagina d’entrada che numna e porscha access a tut las paginas che han da far cun il rumantsch. E gist quai vegn gia prest ad esser realitad: la Lia rumantscha e la Pro Svizra rumantscha han numnadamain inizià in project che vul unifitgar las paginas rumantschas sut in server. Quai vul dir: ins vul stgaffir ina homepage che dat ina survista da tut las paginas d’internet che portan infurmaziuns davart il rumantsch. Questa pagina vegn a sa numnar http://www.rumantsch.ch . In tal server rumantsch è organisatoriamain e finanzialmain bler pli effizient che las schliaziuns individualas da las singulas organisaziuns rumantschas.
Cun l’installaziun da quest server rumantsch po la Lia rumantscha (la possessura dal server) sco uniun tetgala vender a differentas instituziuns spazi sin la rait d’internet. En emprima lingia duain las uniuns affiliadas da la Lia rumantscha e commembers da la Pro Svizra rumantscha retschaiver in tschert spazi a libra disposiziun. Autras instituziuns sco per exempel la gasetta giuvenila Punts u l’Agentura da novitads rumantscha duain er avair la pussaivladad da sa participar. En ina segunda fasa duain eventualmain er firmas privatas pudair acquistar spazi per sa preschentar sin l’internet.
Finanziada vegn la nova homepage rumantscha da las iniziantas dal project, pia da la Lia rumantscha e la Pro Svizra rumantscha. Las lavurs preparatorias èn gia progredidas bain. Ins quinta ch’il project possia vegnir realisà gia en il decurs dal mais d’avrigl. Alura vegni per exempel ad esser pussaivel dad avair access al Pledari grond sin l’entir mund u da far empustaziuns da cudeschs rumantschs sur internet … curtamain: l’entir mund vegn a pudair s’orientar davart pel e cual en connex cun il rumantsch sur internet.

Pledari
rait=Netz
ozendi=heutzutage
sparpaglià=verstreut
engrevgiar=erschweren
tschertga=Suche
unifitgar=vereinheitlichen
stgaffir=einrichten
survista=Überblick
spazi=Platz, Raum
a libra disposiziun=zur freien Verfügung
progredir=vorankommen
decurs, en il ... da=Laufe, im… von
access=Zutritt, Eingang
empustaziun, far in’…=aufgeben, eine Bestellung…
pel e cual=das (ganze) Drum und Dran